Nog nooit een rally gereden? Geen probleem.
Rally navigatie uitleg voor beginners
Hoe werkt een navigatierally? In deze gids leggen we de bekende navigatiesystemen uit: bol-pijl, punten en pijlen kortste route, ingetekende lijn, barricades (BARIL), grensbenadering en meer. Met echte kaarten uit een routeboek, voor rijders en navigators die voor het eerst meedoen.
- Zondag 1 november 2026
- Louwman Mercedes Den Bosch
- Geen snelheidsrace
Eerst dit
Zo werkt een navigatierally
Een navigatierally heet ook wel kaartleesrally of puzzelrit voor gevorderden. Je rijdt een route die je vooraf niet kent. Die route vind je door het routeboek goed te lezen. Het gaat erom wie het nauwkeurigst rijdt, niet wie het snelst is.
Met z'n tweeën
Per auto rijdt een team van twee: de rijder en de navigator. Dat team heet een équipe.
Openbare weg
Je rijdt gewoon tussen ander verkeer. Alle verkeersregels gelden, en er is minstens één snelheidscontrole.
Kaart en app
Je navigeert met kaarten uit het routeboek. Onderweg leg je controles vast in de Rallycheck-app.
Goed om te wetenNavigeren kun je leren. Bij de start krijg je het routeboek met per traject een uitleg en een voorbeeld. Deze gids helpt je om daar al vertrouwd mee te zijn.
De basis
De kaart en welke wegen mogen
Je rijdt met kaartfragmenten op schaal 1:25.000. Eén centimeter op de kaart is 250 meter in het echt. Niet elke weg op de kaart mag je gebruiken.
- Toegestaan: wegen met twee bermlijnen, waarvan er minstens één doorgetrokken is.
- Doodlopende wegen mag je inrijden als de kaart dat toestaat.
- Verboden: witte wegen, en wegen met borden als Eigen weg, Bestemmingsverkeer of Verboden toegang.
- Een weg die niet op de kaart staat, bestaat niet. Symbolen, nummers en tekstvakken van de organisatie blokkeren de weg eronder.
KaartovergangEen traject kan over meer kaarten lopen. Een letter in een rondje (A, B, C) laat zien waar je naar de volgende kaart gaat. Die letter is een hulpmiddel, geen controle.
Systeem 1
Bol-pijl
Het makkelijkste systeem om mee te beginnen. Elke situatie is een kleine tekening van een kruispunt. Jij bent het bolletje. De pijl wijst de weg die je neemt.
- Het bolletje is waar je auto binnenkomt. Lees de tekening dus altijd vanaf het bolletje, in je rijrichting.
- De pijl is de weg waarop je het kruispunt verlaat. De grijze lijnen zijn de andere wegen.
- Losse stipjes bij een kruispunt zijn verkeerslichten.
- Geen tekening bij een kruispunt? Volg dan de doorgaande weg.
Zo ging het in 2025De bol-pijlsituaties verschijnen in de Rallycheck-app, ongeveer 10 tot 20 seconden voordat je moet afslaan. Ze zijn schetsmatig: een haakse bocht kan in het echt flauwer of scherper zijn. Bol-pijlsituaties hoef je niet zelf op te slaan.
Voorbeeld 1
Kruising, rechtsaf. Je komt van onder en slaat rechts af.
Voorbeeld 2
Einde weg, linksaf. Je rijdt tegen een T-splitsing aan.
Voorbeeld 3
Rotonde, derde afslag. Tel de afslagen vanaf waar jij oprijdt.
Voorbeeld 4
Verkeerslichten, rechtdoor. De stipjes zijn de lichten.
Voorbeeld 5
Flauw links. Niet de scherpe bocht naar links, maar de schuine weg.
Voorbeeld 6
Volg de bocht. De weg buigt naar rechts. Rechtdoor is een zijweg.
Deze tekeningen zijn voorbeelden. In de rally ziet een situatie er net zo uit, maar dan op je telefoon.
Test jezelf
Welke weg neem je?
Welke afslag op de rotonde?
Je ziet dit kruispunt, maar er staat geen tekening voor in de app. Wat doe je?
Systeem 2
Punten en pijlen kortste route
Op de kaart staan genummerde punten of pijlen. Jij rijdt ze in volgorde af, en kiest daartussen steeds de kortste route over kaartwegen. Kortste betekent de minste kilometers, niet de snelste weg.
Pijlen kortste route
Kaart A, 2025
- Rijd elke pijl helemaal, van het begin tot de punt. Halverwege invoegen telt niet.
- Tussen twee pijlen, en van de laatste pijl naar de TC, rijd je de kortste route.
- Een weg mag je vaker rijden, maar nooit tegen de pijlrichting in.
✓ Goed: de hele pijl gereden
✗ Fout: halverwege ingevoegd
De zwarte pijl staat op de kaart. Het streepje is het begin van de pijl. Rood mist het eerste stuk van de pijl en is dus fout, ook al kom je op dezelfde plek uit.
Punten kortste route
Zo werkt het
Bij punten staat er alleen een genummerd rondje op de kaart, zonder richting. Je rijdt in volgorde langs alle punten en kiest daartussen de kortste route over kaartwegen. Hoe je een punt in- en uitrijdt, mag je zelf bepalen, zolang het totaal zo kort mogelijk blijft.
TipMeet bij twijfel twee routes na met een liniaal of kaartmeter. Op 1:25.000 is elke 4 centimeter een kilometer.
Systeem 3
Ingetekende lijn
De route is als een zwarte lijn op de kaart getekend. Jij rijdt die lijn zo precies mogelijk, van begin tot eind, in één richting. Dit is de basis voor het volgende systeem met barricades.
Systeem 4
Ingetekende lijn met barricades
In vakjargon heet dit BARIL. Je volgt de ingetekende lijn, maar op sommige plekken staat een dwarsstreepje: een barricade. Daar mag je niet langs.
Zo omzeil je een barricade
Kaart E, 2025
- Verlaat de lijn bij de laatst mogelijke afslag vóór de barricade.
- Rijd over kaartwegen om, nooit over witte wegen.
- Pak de lijn weer op bij de eerst mogelijke plek ná de barricade, en rijd verder in de richting van de lijn.
De afslag bij de linker zijweg is te vroeg. Je verlaat de lijn pas bij de laatste mogelijkheid.
Lusjes zijn toegestaanSoms is een lusje rijden de enige manier om de lijn na een barricade weer op te pakken. Je mag daarbij je eigen route kruisen.
Systeem 5
Grensbenadering
Op de kaart staat een dikke zwarte lijn: de grens. Jij rijdt één doorlopende route over kaartwegen die de grens zo dicht mogelijk volgt, aan de kant die in de opdracht staat.
Grens links houden
Kaart C, 2025
- De grens raken mag. Er overheen gaan niet.
- Wegen mag je vaker rijden, ook in tegengestelde richting. Een stukje heen en terug om dichter bij de grens te komen is dus prima.
- Witte wegen blijven verboden, ook als ze dichter bij de grens liggen.
Uit de uitleg van 2025Let bij elke splitsing goed op: scherp rechts kan een kaartweg zijn, terwijl flauw rechts een witte weg is. Vlak voor het eind kon je nog een driehoekje rijden om dichter bij de grens te komen.
Ook in het reglement: vak langste route
Een vak is een omlijnd gebied op de kaart met een in- en uitgang. Binnen het vak rijd je juist de langst mogelijke route. Elke weg maar één keer, en je route mag zichzelf niet kruisen. Witte wegen blijven verboden.
Spelregels
Controles en strafpunten
Of je goed gereden hebt, controleert de organisatie met de Rallycheck-app. Onderweg liggen routecontroles op de juiste route. Wie ze mist, zat ergens fout.
10
strafpunten voor een gemiste of verkeerd opgeslagen routecontrole
10
strafpunten per 5 km/u te hard, boven een marge van 5 km/u
0
strafpunten voor te vroeg of te laat bij een TC (2025). Bij een gelijke stand telt wie beter in het schema zat.
Routecontroles
Elke controle moet je zelf opslaan in de app. Kijk regelmatig of je passage goed is vastgelegd. Een controle op een plek waar je niet hoort te zijn, telt niet als goed.
Tijdcontroles (TC)
Elk traject start bij een TC UIT en eindigt bij een TC IN. Op de kaart zie je waar de TC-zone ligt. Rijd je die binnen, dan loopt de tijd in de app. Het moment dat je op Opslaan drukt, is je officiële tijd. Je mag je eerder melden dan je ideale passeertijd.
Teamwerk
Rijder en navigator
De rijder
- Rijdt rustig en veilig, en let op het verkeer.
- Leest borden hardop voor: straatnamen, Eigen weg, doodlopend.
- Stopt op een veilige plek als de navigator even moet puzzelen.
De navigator
- Leest het traject vooraf helemaal door, ook de opmerkingen.
- Houdt de kaart in de rijrichting en zet met potlood een vinkje bij wat gereden is.
- Zegt een afslag vroeg aan: "zo meteen rechts, daarna meteen links".
- Slaat de routecontroles op in de app.
Verkeerd gereden?Geen paniek, dat overkomt iedereen. Rijd terug naar het laatste punt waarvan je zeker weet dat het goed was, en pak het daar weer op.
Voorbereiding
Wat neem je mee?
Vink af wat je hebt ingepakt. Dit lijstje onthoudt je browser.
In de auto
Voor vertrek
Er is geen thema of dresscode. Kom zoals je bent.
Voor later
Andere systemen
Deze systemen rijden we op 1 november niet. Je komt ze wel tegen bij andere kaartleesrally’s.
Visgraat. Een rechte lijn met zijtakjes. Je leest van onder naar boven: elk takje is de volgende afslag links of rechts.
Stripkaart. De route als een smalle strook, alsof je hem rechtuit rijdt. Zijwegen zie je als stompjes links en rechts.
Langste route. Net als punten en pijlen, maar nu zoek je de langste weg tussen de punten, zonder een stuk dubbel te rijden.
Coördinaten. Je krijgt getallen in plaats van punten. Met het raster op de kaart zoek je zelf op waar je langs moet.
Blinde kaart. Een kaart zonder plaatsnamen en soms zonder noordpijl. Eerst puzzel je uit waar je bent, daarna navigeer je.
Lijnstukken. Losse stukjes ingetekende lijn. Je rijdt ze in volgorde, en daartussen kies je zelf de kortste weg.
Rallytaal
Begrippen
Équipe
Het team in één auto: rijder en navigator.
Traject
Een deel van de route met één systeem, van TC naar TC.
TC UIT / TC IN
Tijdcontrole aan het begin (UIT) en eind (IN) van een traject.
IPT
Ideale passeertijd: het moment waarop je volgens het schema bij een TC bent.
Routecontrole
Een controlepunt op de juiste route. Je slaat het op in de Rallycheck-app.
Kaartweg
Een weg die je mag gebruiken: twee bermlijnen, minstens één doorgetrokken.
Witte weg
Een weg zonder kleur op de kaart. Altijd verboden.
Begin van de pijl
Het eerste stuk van een pijl, vaak met een dwarsstreepje. Je rijdt de pijl altijd vanaf hier.
Barricade
Dwarsstreepje over de ingetekende lijn. Daar mag je niet langs.
Kaartovergang
Letter in een rondje waar je van de ene naar de volgende kaart gaat.
Bol-pijl
Tekening van een kruispunt: het bolletje ben jij, de pijl is je weg.
Nog vragen
Veelgestelde vragen
Een navigatierally, of kaartleesrally, is een rit over de openbare weg waarbij je de route vooraf niet kent. De navigator leest de route uit een routeboek met kaarten en opdrachten. Het gaat om nauwkeurigheid, niet om snelheid.
De bekendste zijn bol-pijl, punten en pijlen kortste route, de ingetekende lijn, barricades (BARIL) en grensbenadering. Daarnaast kom je visgraat, stripkaart, langste route, coördinaten, blinde kaart en lijnstukken tegen.
Nee. Elk traject heeft in het routeboek een uitleg en een voorbeeld. Met deze gids ben je al een stap verder dan de meeste beginners.
Nee. Het gaat om nauwkeurig kaartlezen. Rijd volgens de verkeersregels: te hard rijden kost juist strafpunten.
Tijdens de trajecten niet, dan rijd je het systeem uit het routeboek. Alleen waar het routeboek het zegt, bijvoorbeeld de laatste rit terug naar de finish, gebruik je navigatie.
Dan krijg je 10 strafpunten. Rijd door en probeer het volgende stuk weer goed te doen. Iedereen mist er wel eens een.
Je rijdt op eigen risico. De organisatie is niet aansprakelijk voor schade of verkeersovertredingen.
Mail naar rally@1184.nl. We helpen je graag.
Deze gids is gebaseerd op het kaartleesreglement van de 1184 Winterrally, dat weer is gebaseerd op het NHRF-reglement voor regelmatigheidsritten. Bij twijfel is het reglement in je routeboek leidend.
Kaarten en voorbeelden komen uit het routeboek van de 1184 Winterrally 2025.